اخبار > مقاوم سازی سبک سازی کنترل بر کیفیت ساختمان

 


  چاپ        ارسال به دوست

مقاوم سازی سبک سازی کنترل بر کیفیت ساختمان

ملت ژاپن در زلزلة سال 1914 توکیو، صدوچهل هزار کشته داد و پس از آن، نظام ساختمان‌سازی خود را براساس زلزله طراحی کرد. طی یکصد سال گذشته، در مقایسه با زلزله‌های فراوان آن کشور، تلفات در حد صفر است (به استثنای سونامی چند سال قبل که به علت هجوم امواج بلند آب در شهرها، ده هزار نفر تلفات دادند). چگونه می‌توانیم قبل از تلفات چندصدهزار نفری و احتمالاً میلیونی زلزلة بزرگ تهران، حرکت فراگیر مقاوم‌سازی، سبک‌سازی و کنترل قاطعانة کیفیت ساختمان را ایجاد کنیم؟ با این پیش‌فرض می‌توان موارد ذیل را پیشنهاد و بررسی نمود:

 

الف) مقاوم سازی:

واقعیت موجود آن است که علاوه بر بافت‌های ساختمانی کاملاً فرسوده در برخی از محلات تهران، در برخی از ساختمان‌های مسکونی و عمومی خارج از بافت فرسوده نیز نقاط ضعف فراوانی داریم. در ساختمان‌های تولیدشدة قبل از آیین‌نامه‌های جدید، احتمال ضعف طراحی و تخلف در اجرا وجود دارد، همچنین در ساختمان‌های ساخته‌شده طبق آیین‌نامه‌های جدید نیز احتمال تخلف وجود دارد. لذا شایسته است برای حفظ سرمایة انسانی و فیزیکی و کاهش فاجعة زلزلة بزرگ، تمامی ساختمان‌ها مورد ارزیابی زلزله و طراحی مقاوم‌سازی قرار گیرند. با کمک فناوری‌های جدید تست استحکام، نرم‌افزارهای موجود و احتمالاً نرم‌افزار جدید، می‌توان با هزینه‌های کمتر از گذشته این کار را عملی نمود؛ البته این امر به فرهنگ‌سازی، ایجاد تقاضا و ترویج رقابتی گروه‌های بررسی نیازمند می‌باشد.

برای لحظه‌ای فکر کنید خانة شما، مدرسة فرزندانتان و نزدیک‌ترین بیمارستان به شما، در مقابل یک زلزلة شدید، تا چه اندازه مقاومت دارد؟ مقاوم‌سازی پاسخی است به دغدغة همة ساکنان شهرهای زلزله‌خیز. توجه داشته باشید تهیة برنامة مقاوم‌سازی و اجرای عملیات آن عمدتاً کاری است اشتغال‌زا با هزینه و مصالح کم.

 

ب) سبک‌سازی:

روال ساختمان‌سازی در ایران (حتی ساختمان‌های مدرن) به نحوی است که به نسبت تمام دنیا، سنگین‌ترین ساختمان‌ها را می‌سازیم. درحالی که روند جهانی، سبک‌سازی به همراه عایق‌سازیاست. آیین‌نامه‌های فعلی ساختمان، به تنهایی توان ایجاد فرهنگ سبک‌سازی را ندارند؛ لذا در این زمینه به طراحی، اجرا و آموزش این سبک ساختمان (در نمونة آموزشی و ترویجی) به سازندگان و مردم نیازمند هستیم. در حال حاضر برای سبک‌سازی ساختمان، فناوری‌های بین‌المللی و ایرانی فراوان و ارزانی وجود دارد که لازم است با فرهنگ سازی کاربرد آن گسترش یافته و استانداردهای اجباری به وجود آید. تغییر برخی از خطوط تولید مصالح ساختمانی (ازجمله کارخانه‌های تولید آجر) و گسترش خطوط تولید مصالح سبک، بخشی از نهادسازی‌های ضروری برای این نهضت هستند.

 

ج) کنترل قاطعانة کیفیت ساختمان:

       بنا به گفته‌های مجریان و ناظران ساختمان در گذشته و حال، در اجرای برخی از ساختمان‌ها، کوتاهی‌هایی مانند عدم دقت در جزئیات فنی تا تخلف در کیفیت یا میزان مصالح مصرفی رخ می‌دهد. واضح است سود حاصل از این تخلف در هنگام زلزله با ضریب افزایشی وحشتناک، به زیان انسانی و اقتصادی تبدیل می‌گردد. به همان اندازه که در سیستم بهداشت کشور، نظارت کافی وجود دارد، با همان دقت نیز باید سیستم نظارت بر کیفیت ساختمان اجرا گردد. اجرای کیفیت در ساخت، علاوه بر افزایش مقاوم‌پذیری در برابر زلزله، باعث طولانی شدن عمر مفید ساختمان نیز خواهد شد. نقطه‌ضعف اساسی صنعت ساختمان ایران، عمر کم آن در مقایسه با ساختمان‌های کشورهای دیگر است.


پیشنهادها:

كمك‌هاي فناوري به مسكن و مقاوم‌سازي

   در حال حاضر كه انواع خدمات عمومي فراهم شده، مسكن بزرگ‌ترين چالش رفاهي باقيمانده در ايران است؛ زيرا مسكن بزرگ‌ترين سرمايه‌گذاري يك خانوادة ايراني است. هم اينك ساخت ساختمان‌هاي سنگين با اتلاف انرژي بالا، عمر كم و برخي غير مقاوم (خصوصاً به خاطر ضعف اجرا ) وجه غالب ساخت و سازهاي كشور است. وجود بافت‌هاي فرسودة شهري، عدم استحكام بخشي از ساختمان‌هاي خارج از بافت فرسوده، توسعة مصالح مدرن، مقاوم‌سازي ساختمان‌هاي شهري و روستايي، تجديد بناي بافت‌هاي فرسوده و آموزش نيروهاي مجري ساختمان از جمله چالش‌هاي عمدة فناوري، آموزشي و اجرايي ايران است كه اگر موفق به اصلاح آنها شويم، براي ساليان دراز رونق اشتغال، رفاه و آسودگي ايجاد خواهد شد. به‌منظور استفاده از خرد جمعي كارشناسان و صاحبان تجربه و ايجاد زمينه‌هاي همكاري پيشنهاد مي‌شود يك برنامة هم‌انديشي توسط وزارت مسكن اجرا شود. در اين بخش به برخي محورهاي چالشي اين جريان براي دريافت ايده و پيشنهادهاي خوانندگان اشاره مي‌گردد.

 

 آزادي انتخاب براي آپارتمان كوچك در حد توان مالي

     يكي از مشكلات مسكن ايران، نبود آپارتمان‌هاي كوچك و ارزان براي خانواده‌‌هاي جوان است. اگر به كشورهاي پيشرفتة صنعتي و دهه‌هاي قبلي آنها نگاه كنيد، زيربناهاي زندگي آنها كوچك‌تر از زيربناهاي فعلي ما مي‌باشد. چنانچه به توان ملي توليد مصالح توجه نماييد، معلوم مي‌شود يكي از دلايل كمبود مسكن در ايران، نبود اين‌گونه بناهاست؛ زيرا همانند اقتصاد آنها، اقتصاد ما هم توان ساخت بناهاي بزرگ‌تر براي همه را ندارد و در نتيجه بخشي از خانواده‌هاي ما مجبورند در اتاق تكي و تأسيسات مشترك زندگي كنند يا بخش عمدة درآمد خود را براي خريد يا اجارة خانه بزرگ‌تر هزينه كنند، حال آنكه با خانة كوچك‌تر مي‌توانند زندگي را شروع كرده و در‌ آينده با افزايش درآمد و پس‌انداز، خانة خود را بزرگ‌تر كنند. پيشنهاد مي‌گردد بخش معماري دانشگاه‌ها و بخش خصوصي طرح‌هاي مربوط را تهيه و با مساعدت شهرداري، نمونه‌هاي اوليه ساخته شود. طرح داخلي اين آپارتمان‌هاي كوچك (20 ـ 30 مترمربع) به طراحي جديد تأسيسات مناسب و پارتيشن‌هاي موقت و تخت جمع‌شو نياز دارد. در مجتمع‌هاي آپارتمان كوچك مي‌توان يكي دو اتاق يا سالن داراي مصرف نوبتي براي ميهماني و مراسم درنظرگرفت. خانه كوچك به همراه لوازم خانگي كوچك‌تر وارزان‌تر باعث سهولت تشكيل خانواده مي‌گردد و اين تلاش مقدسي است كه به ديانت، امنيت و پايداري جامعه كمك مي‌كند. مخالفان اين آپارتمان‌هاي كوچك توجه كنند كه در حال حاضر بخشي از خانواده‌ها ناچارند در يك اتاق با تأسيسات مشترك زندگي كنند و آپارتمان كوچك راهي است براي استقلال محيط خانواده.

 

 سقف كامپوزيت براي خانه‌هاي روستايي با قابليت مصرف دوباره

     توان ملي ما براي نوسازي تمامي خانه‌هاي روستايي در ميان‌مدت كافي نيست. براي بخشي از خانه‌هاي روستايي واجد شرايط پيشنهاد مي‌شود سقف‌هاي كامپوزيت ما دولار با امكان استفادة مجدد طراحي و آزمايش شوند. هدف كلي اين پيشنهاد، تعويض سقف سنگين خانه‌هايي است كه ديوار و تأسيسات آن به‌طور نسبي قابل مصرف بوده، سقف‌هاي سنگين و غيرمقاوم دارند. پس از برداشتن سقف سنگين فعلي، تعميرات لبة ديوارها و اجراي يك كلاف بتني (براي استحكام نسبي ديوارها و آمادگي پذيرش سقف با شيب مناسب)، سقف‌هاي سبك پيش‌ساخته را روي آن قرار مي‌دهيم. اين سقف كاملاً پيشنهادي و دعوت به يك پروژة تحقيقاتي است كه مشخصات آن كاملاً گمانه‌‌اي است. در حال حاضر پروفيل‌هاي اكسترودشده از آرد چوب و كمي پلاستيك تجاري شده‌است و در روكش ديوار، كابينت و نماي چوبي مصرف مي‌گردد. آيا مي‌توانيم بر پاية اين فناوري و به همراه تحقيقات مفصل، پانل‌هايي با عرض حدود يك متر با قابليت پذيرش قطعات فلزي براي استحكام و يك طرف آن ضد آب براي بام و طرف ديگر با نماي نهايي سقف اتاق پيدا كنيم. اگر اين سقف‌ها در واقعيت‌هاي محاسبات، فناوري و اقتصاد و ايمني در بخشي از خانه‌هاي روستايي جواب دهند، پس از اتمام عمر خانة اولي، در خانة جديد قابليت مصرف پيدا مي‌كنند.

 

 مقاوم‌سازي خانه‌ها و تأسيسات موجود و جلوگيري از بزرگ‌ترين فاجعة قرن

    واقعيت تلخ خانه‌سازي در ايران گذار از خانه‌هاي خشتي و چوبي به خانه‌هاي آجري و فلزي و بتوني، بدون سبك‌سازي و دقت در ساخت است كه نتيجة آن آسيب‌پذيري در زلزله به علت جرم زياد است؛ در نتيجه بخش زيادي از مسكن و ابنية در حال مصرف، از استحكام كافي براي زلزله و عمر مناسب برخوردار نيستند كه راه چاره، مقاوم‌سازي ساختمان‌هاي موجود است. مقاوم‌سازي يك نياز پنهان است كه اگر انجام نشود در زندگي عادي فرقي نمي‌كند، اما به هنگام زلزله و يا خرابي قبل از موعد، فرق خود را به صورت تلفات و جراحات انساني و نابودي سرمايه يا كم شدن بازدهي سرمايه‌ نشان مي‌دهد. عمليات مقاوم‌سازي از يك سو به تبليغات و زمينه‌سازي فرهنگي محتاج است و از سوي ديگر تشخيص ارزان و بهينة راهكار مقاوم‌سازي به تجهيزات و فناوري پيشرفته نياز دارد كه دولت با استفاده از تجربة معدود شركت‌هاي  مجهز موجود مي‌تواند براي رفع كمبود به شركت‌هاي ذيصلاح فني تسهيلات بانكي ارائه كند.انتشار فناوري‌هاي جهاني مقاوم‌سازي، تعيين ساز و كار آموزش گروه‌هاي اجرايي مقاوم‌سازي و نمايش (ديجيتال و واقعي) كارهاي انجام‌شده در ساختمان‌هاي عمومي و خانه‌هاي مسكوني تيپ از وظايف وزارت مسكن و شهرداري‌هاست.  تشويق ملي به مقاوم‌سازي باعث اعتلاي فرهنگ ساخت و ساز شده و راه را براي رشد فناوري‌هاي ساختمان آماده مي‌سازد. مقاوم‌سازي در كلان ملي يك موج اشتغال‌زا با سرماية ‌سرانه و ارزبري كم ايجاد كرده، باعث تقويت سرماية فيزيكي مردم و ارتقاي سرماية اجتماعي و آرامش مردم مي‌گردد.

 

ژاپني‌ها در زلزلة 90 سال پيش در توكيو 140 هزار كشته دادند، سپس مقاوم‌سازي كردند و خانه‌هاي بعدي را ضدزلزله ساختند تا به امروز كه در زلزله‌هاي اين كشور تعداد كشته به حد صفر رسيده است. بايد بررسي كنيم انسان ايراني از انسان ژاپني چه چيزي كم دارد كه آنها از رفتار طبيعت پند مي‌گيرند و خود را آنچنان شايسته آماده مي‌كنند، هم خانه‌هاي موجود را مقاوم‌سازي كردند و هم ساختمان‌هاي بعدي را اصولي ساختند؛ ولي ما با وجود زلزلة بم و هشداركارشناسان ژاپني و ايراني براي زلزلة تهران (با سابقة زلزله‌هاي شديد حدوداً با تناوب 150 ساله) نه تنها مقاوم‌سازي نمي‌كنيم، بلكه همين الان اگر شما به همراه يك مهندس ساختمان به ساختمان‌هاي درحال احداث تهران سر بزنيد، در تعدادي از آنها با مصرف همان مصالح گران‌قيمت، ايمني ساخت رعايت نمي‌شود. كدام‌يك از شما حاضريد در بدنتان يك بخية نامرغوب مصرف شود؟ بدانيد كه كارشناسان مي‌گويند در تهران فعلي و بدون مقاوم‌سازي با 6 ريشتر، 000ر200 و با 7 ريشتر، یک و نیم ميليون كشته و چند برابر آن مجروح خواهيم داشت. براي دفن انبوه كشتگان به چندين گورستان و براي مداواي مجروحان به چند ده برابر آمار فعلي بيمارستان، خدمات درماني و لوازم بهداشتي نياز داريم؛ در حالي‌كه درصد بالايي از همين بيمارستان‌ها و مدارس و ساختمانهاي عمومي هم غيرمقاوم هستند. حال به عدم رضايت خودتان براي يك بخية نامرغوب در بدنتان مراجعه كرده و آن را دركنار ضجة ميليون‌ها مجروحي قرار دهيد كه دركنار كشتة عزيزان خود امكان مداواي آنها را ندارند. پس تهران بايد مقاوم‌سازي را آغاز كند و با ابزارهاي فناوري مي‌تواند به اين جريان انگيزه و سرعت بدهد.

 

 در جستجوي فناوري‌هاي سبك‌سازي ساختمان

    سه مفهوم سبك‌سازي ساختمان، عايق‌سازي و مقاومت در برابر زلزله به يكديگر پيوستگي دارند. ضريب هدايت گرمايي اجسام متخلل كمتر از نوع تو پُر همان جسم است و شتاب زلزله در ساختمان با جرم سنگين‌تر مستقيماً‌ نيروي تخريبي بيشتري وارد مي‌كند. سبك‌‌سازي باعث مصرف كمتر مواد و سهولت ساخت‌وساز شده، قابليت صنعتي شدن ساختمان را بالا برده و در نهايت ايمني، عمر و مشخصه‌هاي صرفه‌جويي انرژي را ارتقا مي‌دهد. لازمة همه پيشرفت‌ها افزايش سطح فناوري در توليد مصالح، طراحي و اجراي ساختمان، به همراه آموزش‌هاي لازم پرسنلي است. سبك‌سازي در غرب در شاخة بتن‌هاي سبك سابقة 80 ساله و در كاربرد پلي‌استايرن و پشم‌هاي عايق سابقة 60 ساله دارد. ورود آن به ايران سابقة 40 ساله دارد اما به علت مقاوت سنت‌هاي ساخت و ساز در مقابل تحول و نبود اقدامات تبليغاتي دولت، تا چند سال اخير رشد سبك‌سازي بسيار كند و ناقص بوده‌است و در شرايطي كه در توليد فراوان سيمان و فولاد مشكلي نداريم، حجم توليد و كاربرد مصالح سبك بسيار نازل است (طراحي اسكلت ساختمان مسير مهندسي خود را لازم دارد و سبك‌سازي در حوزة‌ ديوار و كف و سقف‌هاست و البته باعث صرفه‌جويي در اسكلت ساختمان نيز مي‌گردد). براي ترويج سبك‌سازي و عايق‌سازي علاوه بر مقررات و آيين‌نامه‌هاي موجود به ساخت و نمايش مدلهاي نمونه در اجرا و حل مسائل ريز اجرايي در تعامل با عادات و سنن ساخت و ساز و رواج آموزش نيازمنديم (مركز تحقيقات مسكن، مراكز دانشگاهي، صندوق‌هاي كارآموزي، سايت‌هاي نمايشي آموزشي فيزيكي و آي‌تي) و از سوي ديگر به مطالعة فناوري‌هاي موجود مصالح سبك در ايران و جهان و ترويج آنها در صنعت مصالح ساختمان براي رسيدن به مصالح استاندارد با قيمت تمام‌شدة مناسب مورد احتياج. همكاري مركز تحقيقات مسكن، وزارت صنايع در نشر فناوري هاي موجود، واردات فناوري و تعيين برنامه‌هاي تحقيقاتي كارساز است. يكي از مشكلات فعلي صنعت بسيار بزرگ آجر تو پُر است كه در سبك‌سازي مقاومت و مخالفت مي‌نمايد و بايد امكان تغيير خط توليد آنها به آجر سبك و يا در نهايت توليد قطعات سبك بزرگ‌تر (بتن گازي با اتوكلاو و يا بدون اتوكلاو) بررسي شده و بخشي از آنها خط توليد خود را تغيير دهند.

 

يكي از راه‌هاي انتشار و آموزش فناوري‌هاي سبك‌سازي ساختمان، اجراي نمونة تيپ‌هاي مختلف اين ساختمان‌ها تا مراحل قبل از ظريف‌كاري به همراه نمايش مقاطع برش‌خورده و مدارك آموزشي به زبان عاميانه و مهندسي در مراكز استان‌ها است؛ به‌گونه‌اي كه كاركنان ساختماني و ساير اقشار بتوانند با ديدن آنها و مطالعه مدارك سبك‌سازي،‌ خواص و تكنيك‌ها و راههاي اجرا را درك كند. اين ساختمان‌ها پس از سال‌هاي جا افتادن روش‌هاي جديد از مأموريت نشر فناوري خارج شده و به كاربري اصلي خود تبديل مي‌شوند. بعد از اجراي فيزيكي بايد همزاد ديجيتال آن را نيز توليد كنيم.

 

 زمينه‌هاي تحقيقات فناوري براي چند محصول جديد در مسكن ايران

 

الف ـ پانل‌هاي سقفي روستايي با قابليت كاربرد روي ديوارهاي موجود 

 

ب ـ پيشنهاد تحقيقات براي يك پانل ديواري تمام‌قد از گچ و پلي‌استايرن

در بلوك غرب عمدة ديوارهاي داخلي را از صفحات گچي بزرگ و نازك با روكش مقوايي مي‌سازند. ابتدا يك شبكة فلزي يا چوبي به قاب ديوار متصل كرده، سپس دو لايه از صفحات گچي را به طرفين شبكه پيچ مي‌كنند و در موارد لزوم، داخل آن را با مواد عايق پر مي‌كنند. اين اختراع يك آلماني قبل از 1940 است (اختراع «دكتر كناف» و در ايران هم يك كارخانه با سرماية آلماني بنام كناف ايراناين محصول را توليد مي‌كند كه عمدتاً صادر مي‌شود). به علت عمليات شبكه‌سازي و عادت ما به ديوارهاي يكپارچه و تو پُر، اين روش در ايران جا نيفتاده‌است و ايراني‌ها از آن احساس ديوارهاي موقتي و كانكسي دارند. در پيشنهاد جديد، ابعاد ديوارِ كاملاً آماده 300×50×10 سانتي‌متر است كه تمام پوشش آن از گچ و داخل آن از پلي‌استايرن بسيار سبك ساخته شده، داراي تمهيدات استحكامي داخلي بوده و پس از نصب و درزگيري بين قطعات، آمادة رنگ يا كاغذ ديواري مي‌گردد.

 

ج ـ آجر روستايي بدون پخت‌

مطابق كتاب ترجمه‌شده توسط مركز تحقيقات مسكن در اوايل انقلاب، در روستاهاي آمريكاي جنوبي از خاك‌هاي نامرغوب شن‌دار و درصد كمي آهك، به كمك دستگاه، خشت‌هايي درست مي‌كنند كه در گذر زمان با جذب گازكربنيك استحكام آن افزايش مي‌يابد تا به مرحلة ضد آب مي‌رسد و به علت شكل منظم، بنايي آن ساده بوده و سطح مناسبي به دست مي‌دهد. در مورد اين فناوري، در ايران كاري نشده و با توجه به گران شدن سوخت كوره و حمل ‌و نقل پيشنهاد مي‌شود با همكاري مركز تحقيقات مسكن و يا بنياد مسكن، نمونة دستگاه وارد و پس از تجربة ميداني، فناوري و كاربري آن منتشر گردد.

 

د ـ پيشنهاد براي رفع مشكل پانل‌‌هاي پلي‌استايرين سقفي و اسلك‌هاي پيچ‌ و مهره‌اي

اين پانل‌هاي سقفي اكنون رواج پيدا كرده‌اند، اما براي ايمني آتش‌سوزي بايد در سطح زيرين خود حداقل5/1 سانتي‌متر پوشش گچي داشته باشند كه با روش‌هاي موجود اجراي آن سخت است. تحقيق ساخت و آزمايش صفحات از جنس گچ يا مصالح ديگر براي قراردادن بين تيرچه‌ها و زير بلوك‌هاي پلي‌استايرين پيشنهاد مي‌شود. اين صفحات باعث سهولت گچ‌كاري سقف و ايمني لازم در آتش‌سوزي مي‌گردند. در مورد رواج اسكلت‌هاي پيچ ‌و مهره‌اي بايد گفت عامل خطر در قسمت اعظم ساختمان‌هاي اسكلت‌ فلزي موجودي كشور، كيفيت پايين جوش به علت نبود مهارت يا خستگي جوشكار، شرايط سخت جوشكاري در ارتفاعات و دلايل ديگر است كه اگر در يك اسكلت فقط در يك نقطة ضعف داشته باشيم، تنش‌هاي حاصل از زلزله در همان نقطه منجر به گسيختگي مي‌شود سپس به ساير نقاط سرايت مي‌كند. در زلزله بم هم اسكلت‌هاي فلزيِ داراي نقطه ضعف، همه شكست خوردند و از خطرات عمدة زلزله در تهران همين اسكلت‌هاي جوشكاري است. توجه نماييد با فرض نظارت واقعي در ساختمان، كدام مهندس ناظر براي كنترل تك‌تك جوش‌ها از اسكلت بالا مي‌رود. اين گلوگاه خطرناك در ساختمان‌سازي جاري ايران دولت را موظف مي‌سازد به‌منظور ترويج اسكلت‌هاي پيچ ‌و مهره‌اي چاره‌اي بينديشد؛ همچنين براي جلوگيري از افزايش قيمت مجبوريم به تأسيسات جوشكاري زميني اسكلت‌هاي پيچ ‌و مهره‌اي در كنار انبارهاي تيرآهن مجوز بدهيم. جوشكاري زميني مي‌تواند در شرايط مناسب كاري، از موتور جوش مناسب و نظارت كافي برخوردار شود.

 

هـ ـ تحقيقات ملي براي انواع مصالح سبك و فناوري‌هاي توليد و كاربري آنها

     ايران در ابتداي راه سبك‌سازي قرار گرفته و لازم است از يك سو با جمع‌آوري انواع ديگر سبك‌سازي احتمالي كه در دنيا اعمال شده و ما خبر نداريم و از سوي ديگر تدوين برنامة ملي تحقيقات سبك‌سازي با استفاده از محصولات معدني و پتروشيمي فراوان در ايران (مانند گچ و پوكه‌هاي معدني و پلي‌استايرن) كميته‌اي در تشكيلات جاري مسكن كشور را پيگيري كند تا تقسيم كار تحقيقات سبك‌سازي ميان دانشگاه‌ها و مراكز تحقيقاتي عملي گردد.

 

https://t.me/FutureTech


١٣:١٥ - شنبه ١٨ آذر ١٣٩٦    /    عدد : ٢٧٨٧    /    تعداد نمایش : ١١٧٢


برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 





واژه های کلیدی
  • تاریخ انتشار :
  • شناسه :
  • تعداد بازدید :
  • تعداد دانلود :